Tatry - przewodnik turystyczny, opisy atrakcji, przebieg szlaktów turystycznych, podtatrzańskie miejscowości, gotowe plany wycieczek, noclegi i wiele więcej...

Wycieczka na Harendę (Muzeum i Mauzoleum Jana Kasprowicza, Kościóła Kościół na Harendzie)

Punkt 1: Muzeum Jana Kasprowicza

Na Harendzie, nad rzeką Zakopianką, znajduje się zabytkowa willa wybudowana w 1920 roku. Początkowo w willi miał funkcjonować pensjonat, ale wkrótce po jej wybudowaniu zakupiła ją angielska malarka, poetka i tłumaczka Winifred Cooper, a następnie, w 1923 roku, sprzedała ją za 500 funtów Janowi Kasprowiczowi.


Jan Kasprowicz (1860 – 1926) był wybitnym młodopolskim  poetą, dramaturgiem, krytyk literackim i tłumaczem. Do jego najbardziej znanych utworów należą  „Z chałupy” (1888), „Miłość” (1895), „Krzak dzikiej róży”, (1898), Ginącemu światu (1902), Księga ubogich (1916), Hymny (1921). Pomimo, że urodził się w rodzinie analfabetów, zdobył wyższe wykształcenie, a nawet obronił doktorat na Uniwersytecie Lwowskim. Samodzielnie nauczył się kilku języków – łaciny, greki, francuskiego i angielskiego. Wykonał wiele tłumaczeń, między innymi tekstów Szekspira, Marlowe’a, Byrona, Goethego i Schillera. Angażował się w działalność akademicką i polityczną.

Jan Kasprowicz, który był wielkim miłośnikiem Tatr i wcześniej wielokrotnie bywał w Zakopanem, spędził w willi na Harendzie ostatnie trzy lata swojego życia. Mieszkał tam ze swoją trzecią żoną, o 27 lat od niego młodszą Marią Bunin (pierwsze małżeństwo z Teodozją Szymańską przetrwało zaledwie kilka miesięcy, druga żona Jadwiga Gąsowska porzuciła autora dla Stanisława Przybyszewskiego).

Aby dotrzeć do dawnej posiadłości Jana Kasprowicza możemy zatrzymać samochód przy drodze nr 47 (tam także znajduje się przystanek autobusowy) i przejść na drugą stronę rzeki po kładce dla pieszych lub podjechać od strony ul. Harenda.

Ekspozycja powstałego w 1950 roku muzeum mieści się w trzech pomieszczeniach zamieszkiwanych przed laty przez pisarza – jadalni, saloniku i sypialni, urządzonych tak, jak pozostawiła je w chwili śmierci w 1968 roku ostatnia żona Kasprowicza – Maria. W muzeum znajdują się meble, obrazy, książki, fotografie i rękopisy należące do Jana Kasprowicza i jego rodziny, a także portrety pisarza autorstwa Stanisława Ignacego Witkiewicza. Ciekawostką jest maska pośmiertna oraz XIX-wieczne popiersie pisarza, wykonane przez Antoniego Popiela.

W sezonie (od 1 kwietnia do 30 listopada, od wtorku do soboty, w godzinach 10:00 – 15:30) w willi na Harendzie działa galeria malarstwa Władysława Jarockiego, zięcia Jana Kasprowicza, męża jego starszej córki Anny. Władysław Jarocki, zamieszkały w Krakowie, ale mocno związany z Tatrami i Podhalem, malował głownie pejzaże, obrzędy ludowe i religijne, ludzi w strojach regionalnych. Ze względu ma spowinowacenie z Kasprowiczem często bywał w willi na Harendzie. Ekspozycja jego prac została przygotowana przez studentów Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Wstęp płatny 2 zł.

W bezpośrednim sąsiedztwie willi mieści się mauzoleum projektu Karola Stryjeńskiego wybudowane w 1933 roku z inicjatywy Marii Kasprowiczowej. Spoczywają w nim szczątki Jana Kasprowicza, a od 1968 roku również jego ostatniej żony.

Punkt 2: Kościół na Harendzie

Kościół na Harendzie pierwotnie stał w innym miejscu. Został wybudowany w 1719 roku w Zakrzowie koło Kalwarii Zebrzydowskiej, gdzie służył mieszkańcom przez ponad dwa wieki, lecz po wybudowaniu obok nowego kościoła przestał być użytkowany i stopniowo niszczał. Dzięki staraniom Władysława Jarockiego (malarza, zięcia Jana Kasprowicza) oraz zakopiańskiego proboszcza Jana Tobolaka w 1947 roku został przeniesiony na Harendę i odrestaurowany.


Kościół jest w całości drewniany, przykryty dachem krytym gontem. Od frontu znajduje się wieża dobudowana w 1840 roku z charakterystyczną barokową kopułą (podczas przenosin wymieniono dach). Zewnętrzne ściany kościoła obudowane są sobotami (podcienia wsparte na filarach, przykryte jednospadowym dachem).

We wnętrzu znajdują się trzy XVIII-wieczne drewniane ołtarze sprowadzone z Książa Wielkiego. Zdobiące je obrazy przedstawiające postać św. Jana, Żłóbek Betlejemski oraz scenę Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny namalował Władysław Jarocki,  który odnowi i zrekonstruował także polichromie zdobiące ściany i sufit kościoła.

Kościół jest częścią małopolskiego Szlaku Architektury Drewnianej.

Msze święte:

W niedziele i święta 8:00; 11:00; 18:00 (V – IX godz. 19:00)