Tatry - przewodnik turystyczny, opisy atrakcji, przebieg szlaktów turystycznych, podtatrzańskie miejscowości, gotowe plany wycieczek, noclegi i wiele więcej...

Wycieczka na Polanę Waksmundzką

Wycieczkę rozpoczynamy na parkingu w Brzezinach. Idziemy Doliną Suchej Wody do Psiej Trawki z której odbijamy w kierunku Równi Waksmundzkiej. Na Halę Gąsienicową idziemy trasą przez Wolarczyska. Ciekawa wycieczka obfitująca w piękne widoki. Co ważne, na trasie nie ma zazwyczaj tłumów turystów. Czas trwania wycieczki uwzględnia cztery piętnastominutowe postoje.

Zimą bezpieczniej wrócić z Polany Waksmundzkiej tą samą drogą do Psiej Trawki.

Szlak z Brzezin na Psią Trawkę

Polodowcowa Dolina Suchej Wody Gąsienicowej (kiedyś Dolina Siedmiu Stawów) ma 13 km długości (z czego 8 km przebiega na terenie Tatrzańskiego Parku Narodowego) i nieco ponad 21 km² powierzchni. W górnym odgałęzieniu Doliny Suchej Wody – Dolinie Gąsienicowej leży ponad 20 stawów górskich, a wśród nich największy z nich – Czarny Staw Gąsienicowy. W dolnej i środkowej części porasta ją las świerkowy, natomiast w górnej – połacie kosodrzewiny.

Od południa Dolinę Suchej Wody zamyka graniczny odcinek szczytowy od Kasprowego Wierchu (1987 m n.p.m.), przez Świnicę (2301 m n.p.m.), Kozi Wierch (2291 m n.p.m.), Granaty (2225 m, 2234 m, 2240 m n.p.m.) do przełęczy Krzyżne (2112 m n.p.m.). Od wschodu ogranicza ją masyw Wielkiej Koszystej (2193 m n.p.m.), Małej Koszystej (2014 m n.p.m.) i Ostrego Wierchu Waksmundzkiego (1475 m n.p.m.), natomiast od zachodu północno–wschodnie ramię Kasprowego Wierchu, Kopa Magury (1704 m n.p.m.), Mała (1577 m n.p.m.) i Wielka Królowa Kopa (1531 m n.p.m.) oraz Kotlinowy Wierch (1306 m n.p.m.).

Dolina Suchej Wody

Dolina Suchej Wody

Dolina ma dwa górne odgałęzienia – Dolinę Gąsienicową (zachodnie odgałęzienie) i Dolinę Pańszczycy (wschodnie odgałęzienie), oddzielone od siebie granią biegnącą spod Zawratowej Turni przez Kościelec i Mały Kościelec.

Dolina Suchej Wody zbudowana jest z granitoidów oraz skał osadowych. Występują w niej liczne formy terenu pochodzenia glacjalnego. W górnej części występują moreny, kotły polodowcowe, niecki, mutony. W dolnej części występują moreny, a dno doliny zasłane jest materiałem skalnym naniesionym przez lodowiec.

Porośnięta jest głównie lasem świerkowym, a w górnej części – kosodrzewiną. Jej nazwa pochodzi od góralskiego nazwiska Gąsieniców.

Dolina Suchej Wody – szlak

Czarny szlak wiodący Doliną Suchej Wody Gąsienicowej rozpoczyna się w Brzezianach, przy drodze Oswalda Balcera. Znajdują się tu parking (płatny 20 zł za dobę), kasa TPN, toalety oraz drewniane stoły. Nieopodal jest też przystanek PKS.

Wariant: PODEJŚCIE

Wejście do Doliny Suchej Wody

Wejście do Doliny Suchej Wody

Ten wariant dojścia na Halę Gąsienicową nie jest zbyt popularny wśród turystów, dlatego nawet w sezonie nie spotkamy tu tłumów ludzi. Podejście jest długie (dłuższe od wariantów z Kuźnic) i dość mozolne, do tego w całości wiedzie przez las – na piękne widoki możemy nastawiać się dopiero po dotarciu na Halę Gąsienicową. Droga jest jedną z nielicznych w Tatrzańskim Parku Narodowym, na których dozwolony jest ruch rowerowy, jednak wjechanie tędy na rowerze wymaga odpowiedniego sprzętu (rower górski), umiejętności i kondycji. W przypadku wysokiego zagrożenia lawinowego warto wybrać tą trasę, gdyż jest ona relatywnie bezpieczna.

Po niespełna półkilometrowym odcinku docieramy do dna Doliny Suchej Wody Gąsienicowej  i po raz pierwszy przecinamy Potok Suchej Wody. Idąc mijamy wiele porozrzucanych wokół drogi głazów – pozostałości po lodowcu.

Potok Suchej Wody Gąsienicowej ma swój początek w Zielonym Stawie Gąsienicowym na wysokości 1672 m n.p.m. Jego nazwa wywodzi się z faktu, że jego koryto przez większość roku jest suche, a woda płynie pod ziemią. Potok wyznacza granicę pomiędzy Tatrami Wysokimi, a Tatrami Zachodnimi. Po wypłynięciu z obszaru Tatrzańskiego Parku Narodowego łączy się z Filipczańskim Potokiem zasilając Cichą Wodę.

Potok Suchej Wody Gąsienicowej

Potok Suchej Wody Gąsienicowej

Około ćwierć kilometra na zachód od szlaku turystycznego znajduje się ścisły rezerwat Toporowe Stawy, w którego obrębie leżą dwa górskie jeziora – Toporowy Staw Niżni (leżący na wysokości 1089 m n.p.m, zajmujący nieco ponad 0,6 ha i mający niecałe 6 m głębokości) oraz Toporowy Staw Wyżni (leżący na wysokości 1120 m n.p.m., zdecydowanie mniejszy, bo zajmujący jedynie 0,03 ha i mający nieco ponad 1 m głębokości). Toporowy Staw Niżni jest najniżej położonym jeziorem w Polskich Tatrach. W rezerwacie występuje wiele gatunków rzadkich roślin i zwierząt. Jednak ponieważ jest to rezerwat ścisły, do stawów nie prowadzi żaden oznakowany szlak turystyczny.

Powalone Drzewa w Dolinie Suchej Wody

Powalone Drzewa w Dolinie Suchej Wody

Po niespełna godzinnym marszu i trzykrotnym przekroczeniu Potoku Gąsienicowego docieramy do skrzyżowania szlaków znajdującego się na Psiej Trawce, u stóp Kotlinowego Wierchu (1306 m n.p.m.)

Psia Trawka

Psia Trawka

Niegdyś znajdowała się tu polana, jednak po tym, gdy zaprzestano wypasać tu owce, całkowicie zarosła. Pod koniec XIX wieku znajdowało się tu schronisko, które zostało rozebrane w pierwszej połowie XX wieku. Obecnie stoi tu stół turystyczny, przy którym można posilić się przed dalszą wędrówką. Nazwa polany została nadana ze względu na porastającą to miejsce niegdyś roślinę – bliźniaczą psią trawkę.

Psia Trawka (położona na wysokości 1188 m n.p.m.) jest ważnym węzłem szlaków turystycznych. Można stąd udać się na Halę Gąsienicową (do Schroniska Murowaniec), na Równień Waksmundzką, w kierunku Toporowej Cyrhli, oraz do Szosy Oswalda Balcera (do wejścia do TPN w Brzezinach)

SKRZYŻOWANIE SZLAKÓW
Czarny Brzeziny
Hala Gąsienicowa
0:40 (↑0:50)
1:30 (↓1:10)
Czerwony Toporowa Cyrhla
Rówień Waksmundzka
1:00 (↑1:15)
1:00 (↓0:50)

 

Szlak z Psiej Trawki na Rówień Waksmundzką

INFORMACJE O ODCINKU SZLAKU
Długość: 3,5 km
Czas przejścia: 1:00 (↓0:50)
Różnica poziomów: 1188 m – Psia Trawka
1405 m – Rówień Waksmundzka
217 m
Stopień trudności: Średni
Ekspozycja: Brak
Widoki: Z Polany Waksmundzkiej, z Równi Waksmundzkiej
Ubezpieczenia: Brak
Kolor szlaku: Czerwony

Wariant: PODEJŚCIE

Szlak na Rówień Waksmundzką odbija z Psiej Trawki w kierunku południowo–wschodnim.

Dolina Pańszczyca, o długości 6,5 km i powierzchni niecałych 6 km2, jest wschodnim odgałęzieniem Doliny Suchej Wody Gąsienicowej. Dolina od zachodu ograniczona jest zboczem Żółtej Turni (2087 m n.p.m.), od wschodu granią Koszystej, a od południa Granatami (2225 m, 2234 m, 2240 m n.p.m.) oraz Buczynowymi Turniami, wzdłuż których przebiega sławny szlak Orla Perć.

Początkowo kamienna droga wiodąca przez gęsty limbowy las prowadzi dość stromo pod górę. W dole, po lewej stronie szumi Pańszczycki Potok.

Pańszczycki Potok, płynący dnem Doliny Pańszczycy, wypływa z Czerwonego Stawu Pańszczyckiego położonego na wysokości 1654 m n.p.m. przy żółtym szlaku turystycznym prowadzącym z Hali Gąsienicowej na przełęcz Krzyżne. Potok na wielu odcinkach płynie pod powierzchnią ziemi, a nieco poniżej Psiej Trawki łączy się z Potokiem Suchej Wody Gąsienicowej.

Po kilkunastu minutach marszu po raz pierwszy przekraczamy strumień – Jasicową Wodę. Wczesną wiosną i po obfitych opadach może być trudno przemierzyć go suchą nogą, gdyż nie ma tu mostku, a jedynym ułatwieniem jest powalone drzewo leżące w poprzek potoku (Uwaga! Ślisko!).

Nieopodal strumienia mijamy, leżącą po zachodniej stronie szlaku, Wielką Pańszczycką Młakę – torfowisko o powierzchni ok. 2h leżące na wysokości 1265 m n.p.m., charakteryzujące się ciekawą florą torfowiskową. Na wschód od niego, przy przeciwnym brzegu Potoku Pańszczyckiego leży drugie, o wiele mniejsze torfowisko o powierzchni 0,3 ha – Mała Pańszczycka Młaka.

Podczas dalszej wędrówki tym szlakiem jeszcze kilkukrotnie będziemy przekraczać koryto potoku – tym razem Pańszczyckiego, jednak zadanie ułatwią solidne, drewniane mostki.


Po czterokrotnym przekroczeniu koryta potoku na pewien czas oddalamy się od niego, a kamienna droga wzmocniona drewnianymi belkami wiedzie nas stromo pod górę.

Kilkanaście minut później mijamy leżącą z lewej strony niedużą polankę. Jest to Wyżnia Pańszczycka Młaka, torfowisko położone na wysokości ok. 1345 m n.p.m., u stóp Ostrego Wierchu  (1475 m n.p.m.), o powierzchni niecałego hektara.

Po kolejnych kilku minutach docieramy do Polany Waksmundzkiej. Widoki są piękne, więc warto zatrzymać się tu chociaż na chwilę.

Polana leży na wysokości 1365-1400 m n.p.m. pomiędzy otaczającymi ją górskimi szczytami – od południa Małą Koszystą (2014 m n.p.m.), a od północnego–wschodu Ostrym Wierchem (1475 m n.p.m.) i Suchym Wierchem Waksmundzkim (1485 m n.p.m.). Jej powierzchnia wynosi prawie 8 ha, choć kiedyś była prawie dwukrotnie większa, a obecnie stopniowo zarasta.

Polana, razem z Równią Waksmundzką, północnymi zboczami Małej Koszystej i częścią Doliny Waksmundzkiej należała kiedyś do Hali Waksmundzkiej, obszaru intensywnego wypasania owiec przez górali z miejscowości Waksmund (stąd nazwa Polany, Równi i całej Doliny). Pamiątką po tych czasach są fundamenty szałasów pasterskich stojące po północno–zachodniej stronie Polany.

Tuż przy szlaku, na północnym krańcu Polany Walsmundzkiej, stoi żelazny krzyż. Został on ufundowany przez Maksymiliana Nowickiego, zoologa, badacza fauny i flory tatrzańskiej oraz propagatora ochrony rzadkich gatunków zwierząt tatrzańskich. Dzięki niemu w 1868 roku uchwalono akt prawny obejmujący ustawową ochroną świstaki oraz kozice.

Nieopodal krzyża, również przy północnym krańcu Polany znajduje się mokradło Waksmundzka Młaka.

Ostatni odcinek szlaku na Rówień Waksmnundzką wiedzie wzdłuż Polany Waksmundzkiej, u stóp Suchego Wierchu Waksmundzkiego,  a później na kilkaset metrów kryje się w lesie gdzie należy uważać, aby nie potknąć się o wystające korzenie drzew.

Po nieco ponad pół kilometrowej trasie (od wejścia na Polanę Waksmundzką) dochodzimy do Równi Waksmundziej.

Rówień Waksmundzka

Rówień Waksmundzka, położona na wysokości 1400-1440 m n.p.m. pomiędzy Gęsią Szyją, a Małą Koszystą, była niegdyś częścią wypasanej Hali Waksmundzkiej. Od czasu zaprzestania wypasu owiec stopniowo zarasta, obecnie jej powierzchnia wynosi ok 2,5 ha. Rozpościera się z niej piękny widok na Tatry Bielskie.

Rówień Waksmundzka jest ważnym węzłem szlaków turystycznych. Można stąd udać się na Gęsią Szyję (1490 m n.p.m.), w stronę Schroniska Murowaniec, do Wodogrzmotów Mickiewicza przez Polanę pod Wołoszynem, oraz do Toporowej Cyrhli przez Psią Trawkę.

SKRZYŻOWANIE SZLAKÓW
Zielony Gęsia Szyja
Hala Gąsienicowa
0:25 (↓0:15)
2:15 (↓2:15)
Czerwony Psia Trawka
Polana pod Wołoszynem
0:50 (↑1:00)
0:50 (↑1:00)

 

 

Szlak z Równi Waksmundzkiej na Wolarczyska

INFORMACJE O ODCINKU SZLAKU
Długość: 2,6 km
Czas przejścia: 1:15 (↓1:05)
Różnica poziomów: 1405 m – Rówień Waksmundzka
1550 m – Wolarzyska
145 m
Stopień trudności: Średni
Ekspozycja: Brak
Widoki: Z Polany Waksmundzkiej, z Równi Waksmundzkiej, z Polany Pańszczyca
Ubezpieczenia: Brak
Kolor szlaku: Zielony

Pierwszy, kilkusetmetrowy odcinek wiedzie przez las. Następnie wychodzimy na południowy kraniec Polany Waksmundziej. Po jej przejściu znów wchodzimy do lasu. Świerkowy las pełen jest powalonych drzew będących śladem schodzących tu lawin. Niektóre z leżących drzew są poprzecinane, aby umożliwić turystom przejście.

W marcu 2011 roku lawina, która zeszła z Koszystej zasypała w tym rejonie troje turystów. Pomimo akcji ratowniczej, w której udział wzięło kilkudziesięciu ratowników oraz 3 psy lawinowe, odkopanych ludzi nie udało się uratować.

Po drodze mijamy zarastającą, śródleśną Polanę Pańszczycę, leżącą na wysokości około 1360-1440 m n.p.m. Niegdyś była ona częścią Hali Pańszczycy.

Następnie przekraczamy odnogę Potoku Pańszczyckiego, który będzie nam towarzyszył przez kilka chwil. Na moment szlak wyłania się z lasu i możemy podziwiać szczyty znajdujące się po południowo–zachodniej stronie. Tuż przed skrzyżowaniem szlaków po raz kolejny przechodzimy przez koryto strumienia i wspinamy się kilkadziesiąt metrów stromo pod górę.

Szlak z Wolarczysk na Halę Gąsienicową

INFORMACJE O ODCINKU SZLAKU
Długość: 3,5 km
Czas przejścia: 1:00 (↑1:10)
Różnica poziomów: 1550 m – Wolarzyska
1500 m – Hala Gąsienicowa
– 50 m
Stopień trudności: Średni
Ekspozycja: Brak
Widoki: Ze szlaku w okolicy Pańszczyckiej Skałki, z Hali Gąsienicowej
Ubezpieczenia: Brak
Kolor szlaku: Zielony

Od skrzyżowania idziemy wąską dróżką wśród kosodrzewiny. Dalsza część szlaku wiedzie przez rzadki las iglasty. Gdy jeszcze zalega śnieg, łatwo tu zgubić drogę.

Po pewnym czasie wychodzimy na wzniesienie porośnięte połaciami kosodrzewiny.

Ze szlaku rozpościerają się piękne widoki na okoliczne szczyty. Pośród nich okazale prezentuje się Żółta Turnia.

Po obejściu dużej połaci kosodrzewiny od północnej strony wchodzimy do gęstego, iglastego Lasu Gąsienicowego. Szlak wiedzie stromo w dół ziemną ścieżką poprzecinaną licznymi korzeniami drzew. Po przekroczeniu Żółtego Potoku trasa na kilka chwil pnie się w górę, gdzie po drewnianym mostku przechodzimy nad Czarnym Potokiem, mijamy tabliczkę ostrzegającą o zagrożeniu lawinowym i wychodzimy z lasu tuż przy Schronisku Murowaniec.

 

Hala Gąsienicowa

Nazwa Hala Gąsienicowa opisuje łąkę położoną w północnej części Doliny Gąsienicowej. Obejmuje  Królowe Rówienki, Stawiańskie Rówienki i otoczenie schroniska. Niegdyś część terenów obecnej Hali Gąsienicowej należało do Hali Królowej.

Hala Gąsienicowa

Na   Hali Gąsienicowej stoi popularne schronisko Murowaniec oraz kilkanaście innych budynków, a wśród nich:

  • szałasy pasterskie
  • leśniczówka TPN „Księżówka”
  • strażniczówka TPN „Gawra”
  • Stacja Obserwacyjna Instytutu Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN
  • baza taterników „Betlejemka”

Hala Gąsienicowa była niegdyś wypasana, stały na niej liczne zabudowania pasterskie. Jej nazwa pochodzi od góralskiego nazwiska Gąsieniców, którzy byli jej właścicielami w XVII wieku.

Z Hali Gąsienicowej rozpościerają się piękne widoki na tatrzańskie szczyty, od Żółtej Turni na wschodzie, przez Granaty, Kozi Wierch, Zamarłą Turnię, Kościelec, Zawratową Turnię, Gąsienicową Turnię, Świnicę, Pośrednią Turnię, Skrajną Turnię, Beskid, aż po Kasprowy Wierch, jednak aby móc przyjrzeć się bardziej rozległej panoramie najlepiej wejść wyżej  – np. podejść w stronę Kasprowego Wierchu lub Przełęczy między Kopami.

Urok Hali Gąsienicowej turyści doceniali już na początku XIX wieku. Na przełomie XIX i XX w. i na początku XX w. halę odwiedzali między innymi: Maria Skłodowska-Curie, Henryk Sienkiewicz, Ignacy Jan Paderewski, Stefan Żeromski, Władysław Orkan, Jan Kasprowicz, Włodzimierz Lenin i Bolesław Prus.

Na Hali Gąsienicowej znajduje się ważny węzeł szlaków turystycznych. Można stąd udać się do Kuźnic dwiema trasami – przez Dolinę Jaworzynkę (żółty szlak) lub przez Skupniowy Upłaz i Boczań (niebieski szlak). Do drogi Oswalda Balzera (przystanek  Brzeziny) sprowadza czarny szlak dnem Doliny Suchej Wody Gąsienicowej. Zielonym szlakiem można udać się na Rówień Waksmundzką, żółtym na Przełęcz Krzyżne lub na Kasprowy Wierch, niebieskim nad Czarny Staw Gąsienicowy i dalej na Zawrat, a czarnym na Świnicką Przełęcz.

SKRZYŻOWANIE SZLAKÓW
 Niebieski Przełęcz między Kopami
Czarny Staw Gąsienicowy
0:25 (↕)
0:35 (↓0:25)
 Zielony Rówień Waksmundzka 2:15 (↕)
 Żółty Przełęcz Krzyżne
Kasprowy Wierch
2:55 (↓2:15)
1:30 (↓1:10)
 Czarny Świnicka Przełęcz
Brzeziny (przy Oswalda Balzera)
2:00 (↓1:35)
1:50 (↑2:20)
Skrzyżowanie szlaków na Hali Gąsienicowej

Skrzyżowanie szlaków na Hali Gąsienicowej

Schronisko Murowaniec

Schronisko Murowaniec położone jest na wysokości 1500 m n.p.m., przy wschodnim skraju Hali Gąsienicowej, pod Gąsienicowym Lasem.

Pierwszymi obiektami na Hali Gąsienicowej służącymi jako schronienie dla turystów były dwie szopy przerobione pod koniec XIX wieku na altanę i kuchnię. Na przełomie wieków (ok. 1884-1920) niewielkie schronisko istniało również przy brzegu Czarnego Stawu Gąsienicowego.

Schronisko stojące w miejscu obecnego, zostało wybudowane przez Towarzystwo Tatrzańskie w latach 1921–1925. Obiekt zaprojektowali Jan Koszczyc Witkiewicz, Zdzisław Kalinowski i Karol Siciński. Schronisko przez lata było modernizowane i rozbudowywane. W 1963 roku częściowo strawił je pożar. Zostało odbudowane w rok później i służy do dnia dzisiejszego (w międzyczasie modernizowane przez kierownika Andrzeja Kusiona).

W schronisku znajduje się 116 miejsc noclegowych w pokojach 2, 3, 4, 5, 6, 8, 10, 12 osobowych w cenie od 32 do 45 zł za nocleg (dopłata 5 zł za pościel). Schronisko, ze względu na przepisy przeciwpożarowe, nie udziela noclegów na podłodze. Ponadto w schronisku znajdują się bagażownia, kuchnia oraz jadalnia.

W mury Schroniska, przy drzwiach wejściowych, wmurowana jest tablica pamięci Adama Asnyka – polskiego poety i dramatopisarza.

POWRÓT

Do Brzezin wracamy Doliną Suchej Wody Gąsienicowej.

 

Podziel się komentarzem