Tatry - przewodnik turystyczny, opisy atrakcji, przebieg szlaktów turystycznych, podtatrzańskie miejscowości, gotowe plany wycieczek, noclegi i wiele więcej...

Wycieczka do Doliny Pięciu Stawów i na Zawrat

Wycieczkę rozpoczynamy na parkingu na polanie Palenica Białczańska. Można to dojechać samochodem z Zakopanego (ok. 30 min) lub busem. Szlak wiedzie najpierw asfaltową trasą do wodospadu Wodogrzmoty Mickiewicza, a następnie skręca do lasu. Idąc Doliną Roztoki dotrzemy do Doliny Pięciu Stawów po drodze mijając największy w Polsce wodospad – Siklawę. Wycieczkę będziemy kontynuować Doliną Pięciu Stawów idąc w kierunku Zawratu. Przebieg trasy pozwoli nam zobaczyć wszystkie jeziora położone w Dolinie Pięciu Stawów, a także podziwiać piękne wysokogórskie widoki. Czas trwania wycieczki uwzględnia pięć piętnastominutowych postojów.

Szlak z Palenicy Białczańskiej do Wodogrzmotów Mickiewicza

INFORMACJE O ODCINKU SZLAKU
Długość: 2,8 km
Czas przejścia: 0:50 (↓0:40)
Różnica poziomów: 984 m – Palenica Białczańska
1100 m – Wodogrzmoty Mickiewicza
116 m
Stopień trudności: Łatwy
Ekspozycja: Brak
Widoki: Tak, na Dolinę Białki
Ubezpieczenia: Brak
Kolor szlaku: Czerwony

Wariant: PODEJŚCIE


Szlak nad Morskie Oko, rozpoczynający się na polanie Palenica Białczańska jest najbardziej uczęszczanym szlakiem tatrzańskim. Każdego dnia maszerują nim tysiące turystów. Trasa na całej długości jest poprowadzona asfaltową drogą.

Pierwsze kilka kilometrów szlaku wiedzie Doliną Białki – drugą co do wielkości doliną w Tatrach (o powierzchni 63,5 km2), leżącą na granicy polsko-słowackiej.

Na szlaku ustawiono siedem tablic informujących o elementach krajobrazu, na które warto zwrócić uwagę podczas wędrówki.

Osoby, które nie chcą lub z różnych powodów nie mają możliwości podejść o własnych siłach nad Morskie Oko, mogą większość trasy pokonać bryczką (latem) lub saniami (zimą) ciągniętymi przez konie i powożonymi przez górala ubranego w charakterystyczny regionalny strój. Przejazd pod górę zajmuje około pół godziny i kosztuje 40 zł.

Niestety od czasu do czasu zdarzają się przypadki zasłabnięcia koni z powodu przemęczenia. Dlatego również turyści powinni zwracać uwagę, aby na jedną bryczkę nie wsiadało więcej niż regulaminowe 15 osób.

Po około półkilometrowym odcinku przekraczamy Waksmundzki Potok w miejscu, w którym łączy się z rzeką Białką.

Waksmundzki Potok płynie Doliną Waksmundzką aż spod przełęczy Krzyżne, pokonując różnicę wysokości prawie 1000 metrów. Dolina Waksmundzka biegnie natomiast pomiędzy Wołoszynem i Koszystą. Na jej terenie znajduje się ścisły rezerwat przyrody, jedyne szlaki turystyczne przebiegające w jej pobliżu to szlak czerwony do Morskiego Oka oraz szlak Niebieski na Rusinową Polanę. Dolina zajmuje obszar około 6 km2 i daje schronienie wielu gatunkom zwierząt – między innymi kozicom, świstakom, jeleniom, a także niedźwiedziom.

Po lewej stronie widzimy miejsce połączenia się Potoku Waksmundzkiego z rzeką Białką. Z tego miejsca, oraz przez kilka minut dalszej drogi, w prześwitach pomiędzy drzewami, możemy podziwiać słowacką stronę Doliny Białki. Znajduje się tu także drugi przystanek ścieżki dydaktycznej – „Dolina Białki”.

Po niespełna dwóch kilometrach mijamy odchodzący w prawo czerwony szlak na Rówień Waksmundzką.

SKRZYŻOWANIE SZLAKÓW
Czerwony Na Rówień Waksmundzką 0:45 (↓0:35)

Trzysta metrów dalej mijamy dwa drewniane budynki. W tym znajdującym się po prawej stronie drogi (tak zwanej „dróżniczówce”) w sierpniu 2012 otwarto nową wystawę TPN prezentującą ciekawostki dotyczące Tatr. Przy budynku stoi kilka ławek, na których często odpoczywają turyści, otoczonych przez dwuwymiarowe figury o kształtach tatrzańskich zwierząt. Po pokonaniu kolejnych 200 metrów dochodzimy do Wodogrzmotów Mickiewicza.

Szlak Doliną Roztoki do Wodogrzmotów Mickiewicza

Dolina Roztoki, U-kształtna dolina otoczona przez malownicze górskie szczyty, leży w Tatrach Wysokich, pomiędzy Doliną Rybiego Potoku, a Doliną Waksmundzką. Od północnej strony ograniczona jest monumentalnym masywem Wołoszyna, a od południowej – Opalonego.

Dolina Roztoki posiada dwa odgałęzienia. Jednym z nich jest półkilometrowa Buczynowa Dolinka otoczona przez skaliste i postrzępione szczyty Buczynowych Turni, Granatów, Czarnej Ściany i Koziego Wierchu. Jej nazwa według ludowych podań wzięła się od górala o nazwisku Bucz, który w niej zginął i został pochowany, choć bardziej prawdopodobne wydaje się, że nazwa pochodzi od górujących nad nią Buczynowych Turni. Przed dolinkę przebiega żółty szlak turystyczny z Doliny Pięciu Stawów na Przełęcz Krzyżne.

Turnia nad Szczotami w Dolinie Roztoki

Turnia nad Szczotami w Dolinie Roztoki

Drugim odgałęzieniem Doliny Roztoki jest Świstówka Roztocka, również około półkilometrowa dolinka pochodzenia polodowcowego, oddzielona od Doliny Roztoki dwustumetrową ścianą. Nazwa doliny pochodzi od zamieszkujących ją świstaków. Dolinę, do wysokości wanty Dziadula porastają gęste lasy iglaste – w niższych partiach głównie świerkowe, w wyższych świerkowo-limbowo-modrzewiowe, które poprzerywane są wyrwami, powstałymi w wyniku schodzenia lawin z okolicznych stoków. Obszar doliny zamieszkują liczne gatunki zwierząt, między innymi jelenie, kozice i niedźwiedzie.

Połamane drzewa w Dolinie Roztoki

Połamane drzewa w Dolinie Roztoki

Szlak do Doliny Pięciu Stawów

INFORMACJE O ODCINKU SZLAKU
Długość: 6,5 km
Czas przejścia: 2:15 (↓1:45)
Różnica poziomów: 1100 m – Wodogrzmoty Mickiewicza
1668 m – Dolina Pięciu Stawów
568 m
Stopień trudności: Średni
Ekspozycja: Brak
Widoki: Z prawie całego szlaku, z polany Nowa Roztoka, od granicy lasu
Ubezpieczenia: Brak
Kolor szlaku: Zielony

Wariant: podejście

Szlak do Doliny Pięciu Stawów przez Dolinę Roztoki rozpoczyna się na wysokości Wodogrzmotów Mickiewicza. Naprzeciwko byłego parkingu, kamienna ścieżka stromo odbija w górę, w kierunku południowo-zachodnim. W sezonie na szlaku jest dość dużo ludzi, jednak bez porównania mniej niż na szosie prowadzącej do Morskiego Oka.

Dolina Roztoki oraz Dolina Pięciu Stawów są jednym z odgałęzień Doliny Białki. Stanowią one dwa oddzielne piętra jednej doliny, zróżnicowane pod względem krajobrazu i oddzielone od siebie ścianą stawiarską, położoną poniżej Wielkiego Stawu Polskiego, z której spływa największy w Polsce wodospad – Siklawa. Sama Dolina Roztoki ma długość około 4,4 km oraz powierzchnię około 7 km².

Mostek nad rzeką Roztoką w Dolinie Roztoki

Mostek nad rzeką Roztoką w Dolinie Roztoki

Początek trasy wiedzie przez las, drogą usłaną licznymi wantami i kamieniami. Po kilkuset metrach ścieżka schodzi się z potokiem Roztoka. Przez chwilę idziemy jego brzegiem, po czym po drewnianym mostku przechodzimy na jego drugą stronę. Potok Roztoka wypływa z Wielkiego Stawu w Dolinie Pięciu Stawów Polskich, płynie przez całą Dolinę Roztoki by na końcu, na wysokości około 1020 m n.p.m., zasilić rzekę Białkę.

Spomiędzy połamanych drzew wyłaniają się górskie szczyty. Po prawej stronie widzimy Turnię nad Szczotami (1741 m n.p.m.), porośniętą urwiskowym borem limbowo-świerkowym. Góralskie legendy głoszą, że w jej zboczach ukryte są skarby rozbójników. Z lewej strony możemy podziwiać  urwisko Orla Ściana i dalej masyw Opalone ( 1644 m n.p.m.). Przez dłuższy odcinek drogi po lewej stronie szumi potok Roztoka. Po chwili teren się nieco się obniża, a my przechodzimy przez niewielki strumyczek. Dalej szlak prowadzi przez Dudniącą Ziem – zalesioną rówień, której nazwa pochodzi podobno od niezwykłych właściwości jej podłoża. Według ludowego podania jeśli się w nie mocno tupnie, ziemia zaczyna dudnić.

Po przejściu około 3 km (licząc od Wodogrzmotów Mickiewicza) wychodzimy na niewielką polankę Nowa Roztoka, leżącą na wysokości 1290–1310 m n.p.m, pod południowymi stokami Wołoszyna. Niegdyś służyła do celów pasterskich, obecnie przypomina o tym stojący na niej zabytkowy szałas. Polanka to przyjemne miejsce na krótki odpoczynek w drodze do Doliny Pięciu Stawów (kiedyś służyła za miejsce odpoczynku dla pędzonych tam owiec), choć w sezonie potrafi być mocno zatłoczona.

Polanka Nowa Roztoka

Polanka Nowa Roztoka

Zaraz za polanką Nowa Roztoka przechodzimy dwukrotnie przez solidne drewniane mostki na odgałęzieniach potoku Roztoka. Dalej droga znów dźwiga się w górę – prawidłowa trasa biegnie dużym zakosem najpierw w lewo, a później w prawo, choć turyści często skracają ją sobie idąc na wprost.  Szlak otoczony jest starym lasem świerkowym. Niektóre z rosnących wokół drzew mają po 300, a nawet 400 lat.

Po lewej stronie drogi mijamy charakterystyczny korzeń, a po chwili pomiędzy drzewami ukazują się skaliste stoki Świstowej Czuby (1763 m n.p.m.). Nieopodal jej szczytu, przez dolinkę Świstówkę Roztocką, poprowadzony jest niebieski szlak  z Morskiego Oka do Doliny Pięciu Stawów. W czasach, gdy prowadził bardziej eksponowaną trasą zdarzały się tu liczne wypadki śmiertelne – turyści spadali z niej w przepaść do Doliny Roztoki. Obecnie szlak poprowadzony jest bezpieczniej, dzięki czemu wypadki zdarzają się zdecydowanie rzadziej. Nazwa góry pochodzi od świszczącego między gołymi skałami wiatru.

Następnie, tuż przy granicy lasu, pomiędzy ścieżką i brzegiem potoku mijamy samotną wantę – Dziadulę (jej nazwa wzięła się od kształtu skały, przypominającego zgarbioną staruszkę).

Dolina Roztoki

Dolina Roztoki

Las kończy się  na wysokości ok 1370 m n.p.m. i dalsza część trasy przebiegać będzie wśród skał i połaci kosodrzewiny i jarzębiny. Od tego momentu zaczynają się piękne, prawdziwie wysokogórskie widoki.  Płynący po prawej stronie potok Roztoka wygląda niezwykle malowniczo, a woda lawiruje kaskadami pomiędzy skałami z dużą prędkością. Osoby, które nie chcą oglądać wodospadu Siklawa mogą skrócić sobie drogę do Schroniska w Dolinie Pięciu Stawów idąc odbijającym w lewo szlakiem czarnym.

SKRZYŻOWANIE SZLAKÓW
Czarny Do Schroniska w Dolinie Pięciu Stawów 0:40 (↓0:30)
Zielony Do Schroniska w Dolinie Pięciu Stawów
Do Siklawy
Do Wodogrzmotów Mickiewicza
0:55 (↓0:45)
0:30 (↓0:25)
1:10 (↑1:30)

 Nieopodal, po prawej stronie mijamy dolną stację kolejki towarowej, którą transportowane jest zaopatrzenie do Schroniska w Dolinie Pięciu Stawów. Obok, w górze (szczególnie wczesną wiosną) widoczny jest wodospad Buczynowa Siklawa spływający po pionowych skałach z Buczynowej Dolinki. Po lewej natomiast znajduje się Bacowa Wanta (Bacowa Skała) – wielki, płaski głaz, przy którym, według podań górale załatwiali porachunki między sobą.

Nad samą wodą mieści się wybudowana w 2011 roku niewielka elektrownia wodna o mocy 80 kW, zaopatrująca w prąd elektryczny Schronisko w Dolinie Pięciu Stawów oraz znajdującą się przy nim biologiczną oczyszczalnię ścieków.

Ostatni odcinek trasy odbija nieco od potoku i pnie się stromo ku górze, częściowo po skałach (podejście może sprawiać trudności szczególnie zimą i wczesną wiosną, gdy zalega głęboki śnieg).

Przechodzimy przez Wrótka – skalne siodełko położone na wysokości około 1555 m n.p.m. i naszym oczom ukazuje się malowniczy, największy w Polsce wodospad – Siklawa.

Szlak wodospadu Siklawica do Doliny Pięciu Stawów

Szlak prowadzi w górę, wzdłuż prawego brzegu Siklawy, po płaskich, wygładzonych przez lodowiec skałach (Uwaga! Po deszczu i w przypadku oblodzenia ślisko!). Po chwili przechodzimy przez próg ściany stawiarskiej i naszym oczom ukazuje się Wielki Staw Polski. Przez wypływający z niego potok Roztoka przeprowadzony jest drewniany mostek. Tuż przy nim znajduje się skrzyżowanie szlaków turystycznych.

SKRZYŻOWANIE SZLAKÓW
Niebieski Do Schroniska w Dolinie Pięciu Stawów
Na Zawrat
0:10 (↕)
1:40 (↓1:20)
Zielony Do Wodogrzmotów Mickiewicza
Do Siklawy
1:45 (↑2:15)
0:15 (↑0:20)

 

Wodospad Siklawa

Wodospad Siklawa (inaczej Wielka Siklawa, kiedyś Siklawa Woda) to największy wodospad w Polsce. Ma blisko 70 m wysokości i spływa dwiema lub trzema strugami (w zależności od poziomu wód) pod kątem 35⁰ ze Ściany Stawiarskiej – progu oddzielającego Dolinę Roztoki od Doliny Pięciu Stawów.

Tworzą go dwie lub trzy równoległe strugi pieniącej się wody, które uderzają z ogromną siłą o skały rozsiewając wokół, na kilkanaście metrów,  tysiące drobnych kropelek. Mgiełka ta daje doskonałą ochłodę w upalne dni.

Wodospad był znany już od dawna, a od początku XIX wieku stanowi jedną z najważniejszych atrakcji turystycznych Tatr.

Wodospad jest doskonale widoczny z zielonego szlaku, który biegnie tuż obok niego. Nie ma więc potrzeby i nie powinno się zbaczać ze szlaku, szczególnie, że skały otaczające wodospad są śliskie i łatwo się potknąć. Zdarzały się w tym miejscu upadki, które kończyły się śmiercią.

Siklawa Zimą

Siklawa Latem

Szlak od Siklawy do Wielkiego Stawu

Szlak prowadzi w górę, wzdłuż prawego brzegu Siklawy, po płaskich, wygładzonych przez lodowiec skałach (Uwaga! Po deszczu i w przypadku oblodzenia ślisko!). Po chwili przechodzimy przez próg ściany stawiarskiej i naszym oczom ukazuje się Wielki Staw Polski. Przez wypływający z niego potok Roztoka przeprowadzony jest drewniany mostek. Tuż przy nim znajduje się skrzyżowanie szlaków turystycznych.

Szlak Doliną Pięciu Stawów na Zawrat

INFORMACJE O ODCINKU SZLAKU
Długość: 4,0 km
Czas przejścia: 1:40 (↓1:20)
Różnica poziomów: 1668 m – Dolina Pięciu Stawów
2158 m – Zawrat
490 m
Stopień trudności: Średni
Ekspozycja: Zdarzają się bardziej eksponowane fragmenty szlaku
Widoki: Z całego szlaku
Ubezpieczenia: Brak
Kolor szlaku: Niebieski

Wariant: PODEJŚCIE

Szlak przez Dolinę Pięciu Stawów

Szlak przez Dolinę Pięciu Stawów

Niebieski szlak z Doliny Pięciu Stawów jest najłatwiejszym i najbezpieczniejszym wariantem dojścia na przełęcz Zawrat. Nie jest ani szczególnie stromy, ani eksponowany, w odróżnieniu od wszystkich pozostałych dróg prowadzących w to miejsce. Dzięki temu podczas wędrówki możemy skupić się na podziwianiu otaczających nas pięknych wysokogórskich krajobrazów – podążając szlakiem przemierzamy właściwie całą Dolinę Pięciu Stawów Polskich.

Szlak przez Dolinę Pięciu Stawów

Szlak przez Dolinę Pięciu Stawów

Przez większość drogi z prawej strony towarzyszy nam skalista grań, którą przebiega szlak turystyczny Orla Perć. Mając lornetkę możemy przystanąć i popodglądać zmagających się z tym szlakiem turystów. Najwyższym punktem tej grani jest Kozi Wierch (2291 m n.p.m.) i jest on zarazem najwyższym szczytem leżącym w całości na terytorium Polski.

Kozica na szlaku na Zawrat

Kozica na szlaku na Zawrat

W miejscu wypływu potoku Roztoka przechodzimy przez mostek i udajemy się w kierunku zachodnim. Idziemy ścieżką pośród kosodrzewiny i po około 250 metrach mijamy skrzyżowanie ścieżek, na którym w prawo odchodzi żółty szlak na przełęcz Krzyżne.

SKRZYŻOWANIE SZLAKÓW: Żółty – na Przełęcz Krzyżne: 2:00 (↓1:30)

Początkowo szlak przebiega wzdłuż Wielkiego Stawu Polskiego po relatywnie płaskim terenie, pokonujemy jedynie nieznaczne przewyższenia i obniżenia. Po kolejnych 500 m mijamy czarny szlak na Kozi Wierch.

SKRZYŻOWANIE SZLAKÓW: Czarny – na Kozi Wierch: 1:45 (↓1:15)

Po lewej stronie, przy północno-zachodnim brzegu Wielkiego Stawu Polskiego, stoi najstarszy szałas w Tatrach datowany na XVII wiek. Dochodzimy do kolejnego skrzyżowania, z którego możemy udać się żółtym szlakiem na Szpiglasową Przełęcz (i dalej do Morskiego Oka) lub na Kozią Przełęcz (i dalej do Doliny Gąsienicowej).

SKRZYŻOWANIE SZLAKÓW: Żółty – Na Szpiglasową Przełęcz: 1:45 (↓1:15) i na Kozią Przełęcz: 1:20 (↓1:00)

Na wysokości skrzyżowania, na kamiennym głazie jest wmurowana tablica upamiętniająca tragiczną śmierć Stanisława Bronikowskiego w 1917 roku, który zginął spadając w przepaść z Zamarłej Turni (lewa część tablicy jest rozbita).

Po północnej stronie widać Dolinę Pustą i spływające z niej liczne strumienie wody, tworzące na wysokości szlaku rozlewiska, które czasem ciężko jest pokonać suchą nogą.

Zostawiamy za sobą Wielki Staw Polski oraz odbijającą w lewo nieoznakowaną ścieżkę na Gładką Przełęcz. Po około półkilometrowym odcinku zakręcamy razem ze szlakiem w kierunku północnym.

Szlak, stromo pnąc się pod górę, wchodzi na teren Dolinki pod Kołem – górnego piętra Doliny Pięciu Stawów. Idziemy zachodnim zboczem Kołowej Czuby (2105 m n.p.m.), po lewej stronie mijając Wole Oko i Zadni Staw Polski. Wchodzimy coraz wyżej po skalistym zboczu Małego Koziego Wierchu (2228 m n.p.m.) na przełęcz Zawrat. Wiosną długo zalega tu śnieg, trzeba więc uważać, aby się nie poślizgnąć.

Zawrat

Przełęcz Zawrat położona jest na wysokości 2158 m n.p.m., pomiędzy Zawratową Turnią (2247 m n.p.m.) i Małym Kozim Wierchem (2228 m n.p.m.), w grani oddzielającej Dolinę Gąsienicową od Doliny Pięciu Stawów Polskich. Stanowi znane od dawna i dogodne przejście pomiędzy tymi dolinami.

Z Zawratu rozpościera się piękny widok. Na wschodzie, na pierwszym planie widać Mały Kozi Wierch (2228 m n.p.m.). Na południe otwiera się widok na Dolinę Pięciu Stawów z Zadnim Stawem Polskim (tuż pod nami), i Czarny Staw, częściowo przesłonięty przez Kołową Czubę (2105 m n.p.m.), zboczem której prowadzi szlak turystyczny. Po drugiej stronie Doliny Pięciu Stawów znajduje się ściana skalistych szczytów – od lewej Walenkowy Wierch (2156 m n.p.m.), Cichy Wierch (1979 m n.p.m.), wyraźnie zaznaczona Gładka Przełęcz i dalej Gładki Wierch (2065 m n.p.m.) oraz Kotelnica. W tle widać szczyty Tatr Wysokich. Na zachodzie widoczna jest Świnica (2301 m n.p.m.).

Przełęcz Zawrat była celem wycieczek turystycznych już w pierwszej połowie XIX wieku. Odwiedzały ją takie znane osoby jak Stanisław Witkiewicz, Jan Kasprowicz, Stefan Żeromski, Maria Skłodowska-Curie czy Włodzimierz Lenin.

Na przełęczy znajduje się skrzyżowanie szlaków turystycznych. Z Zawratu można udać się na Świnicę, do Doliny Gąsienicowej i  Doliny Pięciu Stawów Polskich. Ma tu swój początek także najtrudniejszy szlak w polskich Tatrach – Orla Perć.

SKRZYŻOWANIE SZLAKÓW
Niebieski Do Schroniska w Dolinie Gąsienicowej
Do Schroniska w Dolinie Pięciu Stawów
1:55 (↑2:25)
1:30 (↑1:50)
Czerwony Na Świnicę
Na Przełęcz Krzyżne (Orla Perć)
1:00 (↓0:50)
7:00 – 12:00

Orla Perć jest uznawana za najpiękniejszy, a zarazem najtrudniejszy szlak w Tatrach. Trasa została wytyczona w latach  1903–1906 przez Towarzystwo Tatrzańskie i księdza Walentego Gadowskiego, a jej pomysłodawcą był Franciszek Henryk Nowicki. Prowadzi ona przez liczne szczyty, skaliste granie i przełęcze. Na szlaku zamontowanych jest szereg ubezpieczeń – łańcuchów, klamr i drabinek, jednak mimo to jest on trudny do przejścia i nadaje się wyłącznie dla doświadczonych turystów.  Charakteryzuje go duża ekspozycja, w związku z czym nie jest polecany dla osób cierpiących na lęk wysokości. Na odcinku Zawrat – Kozi Wierch trasa jest szlakiem jednokierunkowym. Od momentu jego wytyczenia, podczas prób przejścia na szlaku tym zginęło ponad 100 osób


 

POWRÓT

Powrót tą samą drogą.

Podziel się komentarzem